آیا جمهوری اسلامی شر مطلق است؟

2012/07/06

امروز در اواخرِ برنامه‌ی «روی خط» که درباره‌ی تحریم‌های غرب علیهِ مردم ایران بود شرکت کردم. انتهای برنامه بود که فرصت رسید صحبت کنم (دقیقه 2:55 تا 7:46 این ویدئو) و تنها توانستم بخش‌های پایانیِ صحبتِ یکی از اعضای «سازمان دانش‌جویان و دانش‌آموختگانِ لیبرالِ دانشگاه‌های ایران» را بشنوم.

این جمله‌ها بخشی از صحبت‌های وی در دفاع از تحریم‌هاست که در ویدئو نیز آمده‌ست. وی می‌گوید: «این حکومت [جمهوری اسلامی] یک شر جهانی‌ست … ما باید خدا رو شاکر باشیم که جامعه‌ی جهانی به این نتیجه رسید که به جای جنگ، تحریم رو انتخاب کنه … من میگم ما واقعن باید خدا رو شاکر باشیم که با این همه ناامنی که جمهوری اسلامی داره ایجاد می‌کنه، شب و روز داره میگه اسرائیل رو باید محو کنیم، باز جامعه‌ی جهانی به تحریم‌ها راضی شده [و جنگ رو شروع نکرده].»

در کنار چند موردی که در برنامه‌ی زنده فرصت پیدا کردم در مخالفت با تحریم‌ها و پاسخ به این «شکرگزاری‌ها» بیان کنم (از جمله آن که تحریم شکلی از جنگ است و نه جایگزینی برای جنگ) می‌خواهم به پنج نکته – که لزومن در رابطه با موضوعِ برنامه نیست اما به نظرم با توجه به صحبت‌های فوق فرصتِ مناسبی برای مطرح کردنش است -‌ اشاره کنم.

اول؛ به نظرم دفاع از تحریم‌ها توسط افرادی که در خارج از کشور زندگی می‌کنند – پیش از هر چیز – می‌تواند سویه‌های غیراخلاقی داشته باشد. افرادی که در خارج از کشور، در ترکیه و فرانسه و امریکا و کانادا، زندگی می‌کنند و خواهانِ تحریم‌ها و یا احیانن جنگ و «مداخله‌ی بشردوستانه» علیه مردمِ ایران هستند، به نظرم اخلاقی‌تر آن است که خودشان به ایران سفر کنند تا در کنار رنجی که مردم – مخصوصن اقشار به حاشیه رانده شده و طبقاتِ پایینِ جامعه – می‌برند باشند. این سخن نافیِ آن نیست که ایرانیانِ خارج از کشور نیز از تحریم‌ها متضرر می‌شوند اما بار اصلی فقر و رنج و آسیب روی دوشِ مردم داخل ایران است؛ روی دوش زنِ کارگرِ سرپرستِ خانواری‌ست که با هدفمندی یارانه‌ها و بالا رفتنِ قیمت حامل‌های انرژی و افزایش قیمت مواد اولیه‌ی وارداتیِ کارخانه‌ای‌‌ که در آن کار می‌کند، قراردادِ سفید امضا کرده‌ست.

دوم؛ جمهوری اسلامیِ واقعن موجود بخشی از مشکل است، اما همه‌ی مشکل نیست. مشکلِ ریشه‌ای تر به نظرم بخشی معضلاتِ فرهنگی است مانند پدرسالاری، نژادپرستی، عرب‌ستیزی، همجنسگراهراسی، عدم رعایت حقوق دیگران و غیره، و بخشی خصوصیت‌ها و رفتارهای ناپسندی‌ست که عمدتن در فرهنگِ سیاسی – مخصوصن بین فعالانِ سیاسی خارج از کشور – جا خوش کرده مانند نامُدارایی، بی‌اخلاقی، دروغ‌گویی، باندبازی، غیبت، عدم پایبندی به ارزش‌های دموکراتیک، تهمت‌زنی و تحقیرِ آن‌هایی‌ که مانندِ ما نمی‌اندیشند. یعنی همان طور که گشتِ ارشاد بخشی از مشکل است – اما همه‌ی مشکل نیست – مشکلِ بزرگ‌تر بازی کردنِ نقشِ گشتِ ارشاد توسط بعضی از مردم، و نیز پدرسالاریِ حاکم بر بخشی از نیروهای سیاسی‌ست که خواهانِ تغییر وضعِ موجودند. و این سه تا یکدیگر را تقویت می‌کند.

سوم؛ به بیانِ دیگر با رفتنِ حسین شریعتمداری و احمد جنتی – که کندن یک تار مو از آن‌ها غنمیت فرض می‌شود – این وطن، وطن نخواهد شد، همان طور که «با کفن شدنِ شاه» نشد. مشکلِ ریشه‌ای ترِ ما حسین شریعتمداریسم و احمد جنتیسم ا‌ست که می‌تواند استبداد را بازتولید ‌کند. بندِ پایانیِ بیانیه‌ی «سازمان دانش‌آموختگان و دانشجویان لیبرال دانشگاه‌های ایران» را که اخیرن درباره‌ی «رفتار با اتباعِ افغان» صادر شده بخوانیم. به کار بردنِ واژه‌هایی مانند «مرتجع»، «فرقه‌ی عقب‌مانده» و «وارث وطن‌فروش» در وصفِ دیگران، استفاده از همان ادبیاتِ حسین شریعتمداری‌ در مخالفت با مخالفانِ خود است که بازتولید شده‌ست، منتهی این بار در پوششی سکولار و لیبرال، که البته جایِ ناراحتیِ بیشتر دارد. و یا گفتمان حاکم میان بعضی گروه‌های «چپ» را نگاه کنیم که در نقدِ بیانیه‌ی مذکور نوشته‌اند: «بر آن شدیم تا با تحلیل این جریان مسمومِ فکری…». یا ادبیاتی که توسط بعضی اصلاح‌طلبان گاه برای نواختنِ مخالفان استفاده می‌شود را بنگریم که می‌گویند: «چه قدر گفتیم انقلاب دستِ نااهلان نیافتد.» یعنی به جای آن که تأکید بر قانون‌مداری، دعوتِ یکدیگر به ارزش‌های دموکراتیک، و رعایت آداب و اصولِ نقد باشد، زبان به سمتِ نواختنِ یکدیگر با عبارت‌هایی مانند «مرتجع»، «مسموم» و «نااهل» هدایت می‌شود.

بسیاری، از جمله نگارنده، خود را فعالِ سیاسی – به آن معنا که قرار است برای وارد شدن به ساختارِ قدرت با گروه‌های سیاسی دیگر رقابت کنیم – نمی‌دانیم، و نگرانی‌مان از جهتِ شنیدنِ تهمت و تحقیرهای فردی نیست. بلکه نگرانی‌مان به عنوان ایرانیانی که دغدغه‌ی رنج مردم و آینده‌ی وطن دارند از جهت عدم رعایتِ ارزش‌های دموکراتیک میان طیفی از اوپوزوسیون است که قرار است در آینده سهمی از قدرتِ سیاسی داشته باشد. دیر یا زود این وضعیت تغییر می‌کند و حاکمانِ فعلی خواهند رفت، اما برای برقراری یک دموکراسی پایدار است که باید تلاش کنیم شریعتمداریسم از میان‌مان رخت ببندد.

چهارم؛ زندگی کردن در یک جامعه‌ی استبدادزده برای سال‌های طولانی در کنار خصوصیت‌های روانشناختیِ فردی که در موقعیت‌های اجتماعی مختلف بروز می‌کند ممکن است همه‌ی ما ازجمله نگارنده را گاه به عدم پایبندی به ارزش‌ها و روش‌های دموکراتیک، بی اخلاقی و به کار بردنِ ادبیاتِ توهین‌بار نزدیک کند. آن چه که اهمیت دارد نقدِ خود و آگاه بودن به نادرستیِ این رفتار است. اگر بی‌اخلاقی، توهین، تحقیر و خوارداشتِ دیگری به رفتارِ «عادی» و «قابل قبول» تبدیل شد و آن را بی‌پروا به کار بردیم یا در فضای مجازی و حقیقی مشوقِ آن شدیم و محفل‌های گروهی برای تحقیرِ افراد راه انداختیم و به این رویه اعتراض نکردیم جای نگرانی‌ست؛ مخصوصن اگر این رفتارها از طرف گروه‌ها و سازمان‌هایی سر بزند که خود را اوپوزوسیون و گروهِ سیاسیِ دموکرات می‌دانند و تلاش می‌کنند که فردا به ساختار حقوقیِ قدرت وارد شوند. سیاست کثیف نیست، اما سیاست بی رعایت‌ اخلاق و اصول و روش‌های دموکراتیک، شبیه برکه‌ی کم‌آبی‌ست که مدت‌هاست آبش راکِد مانده و بدنِ افرادی که در آن شنا می‌کنند را کثیف می‌کند.

پنجم؛ در نتیجه خطری که در مصاحبه به آن اشاره کردم و این جا تکرار می‌کنم این است که اگر هدفِ خود را تنها به مخالفتِ با جمهوری اسلامی خلاصه کنیم و جمهوری اسلامی را در جایگاهِ یک «شر جهانی» بنشانیم و از هر روشِ غیر اخلاقی برای رسیدن به مقصود استفاده کنیم تا جایی که «شکرگزار» شویم که تحریم شده‌ایم، و در همین حال پایگاه‌های نظامی امریکا در منطقه و آپارتاید دولتِ اسرائیل و زخمِ فلسطین را وقعی ننهیم یا مشروعیت ببخشیم و چشم‌مان را به بی‌عدالتی و خشونتی که در «نظمِ نظامِ بین‌المللی» وجود دارد ببندیم، نه تنها دموکراسی به بار نمی‌نشانیم و بازتولیدِ استبداد می‌کنیم، بلکه ممکن است به سرنوشتی شبیهِ سرنوشتِ سازمان مجاهدین خلق دچار شویم. آن‌ها نیز تنها هدفِ خود را برکندنِ نظامِ جمهوری اسلامی می‌دانستند، البته خود را چپِ مذهبی می‌خواندند و با نیروهای عراق علیه حکومتِ ایران هم‌پیمان شدند. امروز می‌توان خود را – به طور مثال – لیبرالِ سکولار خواند، با اسرائیل و دولت‌های غربی همراهی کرد، و به همان سرنوشت دچار شد.

مصطفی تاجزاده‌، این مردِ مبارز، در نامه‌ای که امروز برای دخترش از زندان اوین نوشته‌است شجاعانه و برای چندمین بار می‌نویسد که نسل او از سال‌های آغاز انقلاب و تحمیلِ سبکِ زندگی بر مردم درس‌ گرفته‌ست. باشد که اوپوزوسیونِ عمدتن خارج‌نشینِ جمهوری اسلامی نیز نگاهی به سرنوشتِ پیشینیان بیاندازد؛ چه خود را لیبرال بخواند، چه چپ، چه ملی‌گرا، چه سلطنت‌طلب، چه غیره. پایبندی به اخلاق و اصول و روش‌های دموکراتیک اهمیتِ بسیار بیشتری نسبت به نامی که برای خود برمی‌گزینیم دارد. فکر می‌کنم که این برای همه‌ی ایرانیانی که در آرزوی زیستن در ایرانی آباد، آزاد و برخوردار از دموکراسیِ پایدار هستند به کار خواهد آمد.

Advertisements

4 پاسخ to “آیا جمهوری اسلامی شر مطلق است؟”

  1. امیر said

    برو به طلبه های حوز کون بده کس کش

  2. kami said

    baleh JE bayad bere az bonyad onham be daste khode iraniha.

  3. ناشناس said

    عالیه علی. اما نمونه امروزی چنین دموکراسی که مطابق با این نقطه نظرات باشه رو سراغ داری؟ خوشحال میشم که بهم بگی الان دقیقا در چه کشور یا شهر یا منطقه ای این اصول داره تا این حد کامل اجرا میشه. قربانت

  4. Amin said

    مورد دوم که خیلی بی ربط بود و شاید بیشتر شبیه به تلاشی به مرتبط کردن همه چیز به یکدیگر

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: